Werk maken van een Creatieve Economie

“Werk maken van een Creatieve Economie”. Zo luidt het eerste deel van de vierdelige creatieve boekenreeks van FlandersDC en de Vlerick Management School. Dit eerste deel schetst de situatie van Vlaanderen t.o.v. de wereld. En die is niet meteen geweldig positief. Toch niet ten aanzien van 12 andere vergelijkbare regio’s die gebruikt worden als benchmark.

Kneusje van de klas

De economische realiteit is duidelijk, lees ik. En ik beaam. Op productieniveau kunnen we de concurrentie met het Oostblok, China of Indië nog zelden aan, zelfs niet op vlak van kwaliteit en efficiëntie. Het is tijd dat we de stap zetten naar een innovatie-gedreven economie. Een economie die is gestoeld op kenniscreatie, talent, technologische vernieuwing en ondernemerschap. Vlugger gezegd dan gedaan natuurlijk, zeker als we hierin het kneusje van de klas zijn. Nu nog. De creatieve industrie staat te trappelen van ongeduld om een hefboom te worden voor een creatieve economie. Zowel door samenwerking als door inspiratie.

Creatief geclusterd

Vlaams, maar vooral stedelijk beleid kan hierbij een zeer grote rol spelen. Een creatieve regio staat of valt immers met de aanwezige ondernemingscreativiteit. Een mix van innovatie, ondernemerschap en internationalisatie. Natuurlijk moet een regio voldoende talent bevatten en aantrekkelijke vestigingsvoorwaarden hebben. Maar de zachte locatiefactoren spelen misschien een nog belangrijkere rol. Wie wil er werken op een plaats met weinig cultuur, tolerantie of leuke woongelegenheden ? Vaak ontstaan er dan creatieve clusters. Het Tweewaters-project op de oude brouwerijsite in Leuven is daar een mooi voorbeeld van. C-Mine in Genk evenzeer.

Grondstof

Kennis is macht. Maar kennis is ook de basis van creativiteit. Het is de grondstof van ons hedendaagse kapitaal. Een innovatie-gedreven economie moet kunnen steunen op de productie, verspreiding en gebruik van kennis en informatie. Maar hoe komt het toch dat we in onze zelfverklaarde creatieve regio’s nog altijd niet – gratis – op het internet kunnen ? Gratis de bus nemen … ja. Maar gratis surfen — ho maar ! Technologie is nochtans, samen met talent en tolerantie, dé basisvoorwaarde wil in een regio, stad of site een creatieve klasse opstaan, aldus Richard Florida. Het is de taak van de overheid om de juiste voorwaarden te scheppen zodat kenniscreatie en -deling optimaal kunnen gebeuren. Ik mag dan ook blij zijn dat de Stad Hasselt een mooi initiatief heeft genomen met CreativeClass vzw. Toch kunnen — en moeten — we nog verder gaan. Een creatieve stad ontstaat niet zomaar. Er moet bewust voor gekozen en aan gewerkt worden. Dag in, dag uit. Het verschil tussen de creatieve industrie en creatief ondernemerschap is immers nog groot in Vlaanderen. We moeten hier alleen waakzaam zijn voor fragmentarisch beleid. De vraag naar concentratie, coördinatie en interactie is zeer groot. Ook tussen de clusters.

Ten slotte geven auteurs I. De Voldere en L. Sleuwaegen nog enkele beleidsaanbevelingen:

• Stimuleer het ondernemerschap bij jonge creatievelingen.
• Garandeer een vlotte toegang tot financiële middelen voor verdere groei.
• Investeer in infrastructuur voor creatieve initiatieven.
• Werk aan grondige analyses van de creatieve industrie.

De drie vervolgboeken gaan verder in op innovatie, leiderschap en ondernemen in relatie met creativiteit. Ze reiken een leidraad aan om de theorie in de praktijk om te zetten. Wordt vervolgd.